Pesar-e Holandi

Mazar en het onderzoek

2007-06-06T09:05:00.000+01:00

Om jullie een idee te geven van Mazar-e Sharif staan hier boven foto's van: Rauz-e Sharif (de 'Blue Mosque' voor expats), de lokale specialiteit: ijs, afghaans transport en een willekeurige straat in Mazar.

Inmiddels ben ik alweer 2 weken in Mazar-e Sharif en het onderzoek loopt al aardig. Voor degenen die zich afvragen wat ik in uitgerekend Afghanistan aan het doen ben een korte samenvatting:

Ik doe hier onderzoek naar ontwapenings, demobilisatie en reintegratie processen van ex-strijders of ex-combattanten of Disarmament, Demobilization and Reintegration (DDR, in het Engels klinkt het allemaal veel mooier ;). Dit onderzoek is voor een Nederlandse ontwikkelingsorganisatie en ik ben aangenomen als onderzoeksassistent voor het onderzoek in het veld, maar ook het literatuuronderzoek in Nederland en uiteindelijk de rapportage achteraf. Het is de bedoeling dat ik interviews houd met een groot aantal actoren die zich bezig houden met DDR en dan vooral inzicht probeer te krijgen in wat voor rol NGO's mogelijk zouden kunnen spelen. Dit zijn onder andere NGO's, internationale organisaties (VN. NAVO), lokale overheiden politie en natuurlijk de ex-strijders zelf en de rest van lokale gemeenschappen. Dat heel kort over het onderzoek. De afgelopen twee weken heb ik dan ook al heel wat deuren platgelopen en interviews gehouden..

Noord Afghanistan is erg stabiel maar als voorzorgsmaatregel loop ik niet over straat en ga niet met openbaar vervoer. Alle verplaatsingen gaan dus per auto. Gelukkig heb ik een ontzettend aardige chauffeur gevonden die Mazar op zijn duimpje kent en ervoor zorgt dat ik overal op tijd en heelhuids aankom. Hoe mensen rijden hier is bijna net zo erg als in Teheran. Er schijnen regels te zijn, maar niemand houdt zich eraan.. Je krijgt zo wel veel minder mee van het land en de bevolking. In Iran kon ik gewoon een stuk gaan lopen in een park of in de stad en ondertussen een praatje maken hier en daar. Hier in Afghanistan is de situatie toch anders. Veel mensen die hier voor NGO's en internationale organisaties werken gaan alleen nog maar op en neer tussen hun guesthouse en het kantoor met soms een veldbezoek. In het zuiden werken al bijna helemaal geen buitenlanders meer omdat het daar voor hen echt gevaarlijk is. Dat gezegd hebbende is de situatie hier in noord Afghanistan behoorlijk veilig en stabiel. Maar: 'Better safe than sorry' is hier een goed uitgangspunt dus voorzichtig zijn kan geen kwaad!

Verder is er in de tuin van het guesthouse een volleybal veld waar we vrijdag avond wedstrijden houden en is er Heineken bier in de bar. Medelijden is dus niet nodig. Vrijdags is er weinig te doen, dus afgelopen vrijdag ben ik naar Balkh geweest, een oude stad hier in de buurt. Maar daarover meer in de volgende post..

Salang pass

2007-05-26T08:51:00.000+01:00

Boven staan een aantal foto's van de fantastische reis van Kabul tot Mazar-e Sharif. Deze rit gaat door de Salang Pass, een van de hoogste bergpassen ter wereld op 3.400 meter hoog. Vandaar dus de sneeuw op de foto's. De onderste foto is genomen in Pol- Khomri, waar 'onze jongens' zaten voor Uruzgan. Opvallend in Pol- Khomri was dat er torens met Heineken werden verkocht op straat terwijl het volgens mij zelfs verboden is hier (zal het nakijken!). Zo zie je maar dat Nederland niet het enige land is met een gedoogbeleid. Ben er helaas vergeten foto's van te maken, maar Stefan heeft ze wel dus die komen later. Omdat foto's meer zeggen dan 1.000 woorden (wat een suf cliche) ga ik het hier bij laten.

Afghanistan

2007-05-24T08:30:00.000+01:00

Gisteren was ik pecies een week in Afghanistan. Ik heb zoveel indrukken dat het moeite kost om alles op een rij te zetten. De vlucht via Dubai was in ieder geval een ramp.. Meer dan 8 uur hebben Stefan (collega) en ik 's nachts doorgebracht op het vliegveld zonder ook maar iets te slapen. Ik kwam dan ook echt gebroken aan in Kabul. Dezelfde middag dat we aankwamen hadden we een veiligheids briefing met goede informatie over wat wel en niet te doen en welke voorzorgsmaatregelen we moeten nemen om de risico's te reduceren. Ik moet zeggen dat ik me geen moment onveilig heb gevoeld. Afghanen zijn ontzettend aardig, ze groeten je vriendelijk en zeker als je een praatje met ze maakt en ze merken dat je wat Perzisch spreekt dan is het ijs al snel gebroken.

Ik heb al veel leuke, maar vooral ook interessante gesprekken gehad met Afghanen over de politieke situatie en de buitenlandse aanwezigheid. Wat opvalt is dat de meeste Afghanen onderscheid maken tussen de Amerikaanse (en tot zekere hoogte de Britse) militairen en andere NAVO troepen. Over Amerikanen zijn ze uitermate negatief. Ze spelen met Karzai onder een hoedje en zijn hier alleen om hun eigen belangen te behartigen. 'Ze richten alleen hun geweren op ons en schreeuwen maar helpen niet zoals de Duitsers of de Nederlanders' is een veelgehoorde uitspraak in Afghanistan. Het beeld in de Westerse media over Karzai wordt geschetst als een integere leider met draagvlak onder de bevolking wordt hier niet gedeeld. Karzai en zijn ministers zijn corrupt en laten het geld van de internationale gemeenschap verdwijnen in hun eigen zakken. De warlords die met hun onderlinge gevechten na de uittocht van de Sovjet-Unie het land kapot hebben gemaakt, zitten nu in de regering. Dit is wat je hoort op straat en waarvan ik vermoed dat het gevoel breed gedeeld wordt in de Afghaanse bevolking. Later zal ik hier ongetwijfeld meer over schrijven.

Ik ga proberen mijn berichten kort te houden en wat regelmatiger te posten (met foto's) dus dit was het voor nu. Binnenkort meer over de tocht van Kabul naar Mazar-e Sharif en het leven in Mazar.

En de foto's van Masuleh...

2006-09-03T17:19:00.000+01:00

Masuleh en Abyaneh

2006-09-03T17:04:00.000+01:00

Het einde van mijn verblijf in Iran begint toch wel akelig dichtbij te komen. Nog een week en ik zit weer in Nederland, op mijn kamer in Nijmegen, ga weer naar de universiteit en zie mijn familie en vrienden weer. Nooit eerder heb ik daar zoveel gemengde gevoelens over gehad. Hoewel ik iedereen mis in Nederland, op het moment dat ik daar weer naar toe ga zal ik de wereld die ik hier opgebouwd heb, de goede vrienden die ik hier gemaakt heb, de warme cultuur en vriendelijke mensen, mijn werk hier, achter me moeten laten. Ook Teheran, die drukke, lelijke en ontzettend vervuilde stad, maar waar ik in de loop van de tijd van ben gaan houden om zijn dynamiek, mensen en verborgen juweeltjes die je in zo’n stad niet voor mogelijk houdt, zal ik erg gaan missen.

Genoeg emotionele praat. Om die tijd die ik hier nog heb zo goed mogelijk te benutten heb ik besloten om (hoe ver het ook is) die plaatsen te bezoeken die ik nog niet gezien heb. De afgelopen twee weekenden ben ik daarom naar Abyaneh en Masuleh gegaan, 2 kleine dorpjes met ieder een eigen unieke architectuur en bevolking. Omdat ik alleen ben gegaan heb ik ook veel tijd doorgebracht in plaatselijke theehuizen, kletsend en waterpijp rokend genieten van mooi uitzicht. Abyaneh ligt in centraal Iran, vlakbij Kashan en de huizen zijn er okerkleurig. In het dorpje zelf wonen eigenlijk alleen maar oude mensen, die met hun eigen traditionele kleding in de deuropening van hun huis, de boel zitten te bekijken.

Masuleh ligt in het noorden van Iran tussen beboste bergen en is tegen een steile berg aan gebouwd. Wat zo bijzonder is aan Masuleh, is dat de huizen zo steil tegen de bergen aan gebouwd zijn, dat de daken van de ene rij huizen, de straten vormen van de rij huizen daarboven. Je loopt dus in feite over de daken van huizen. Ondanks het trage internet hier zal ik proberen zo veel mogelijk foto’s erop te zetten zodat jullie een idee krijgen van hoe het eruit ziet.

Gratis bussen

2006-08-20T15:24:00.000+01:00

Vandaag was het openbaar vervoer gratis in Iran, niet vanwege een staking van slecht verdienend buspersoneel voor betere werkomstandigheden, maar om de “overwinning” van Hezbollah op Israël te vieren. Ik betwijfel sowieso of je in een oorlog, of gewapend conflict wel kan spreken van een overwinning of overwinnaars, maar in het geval van Libanon vind ik het wel erg wrang. De exacte cijfers weet ik niet, maar met honderden burgerslachtoffers en het land in puin vind ik toch niet dat je kunt spreke van een overwinning. De Israëliërs zijn het land binnengevallen met het excuus van 2 (2!) ontvoerde soldaten, waarvoor er naar Iraanse cijfers 1500 Libanezen ‘martelaar zijn geworden’ en 150 Israëlische soldaten ‘hun einde hebben gevonden’. Je ziet het al, zelfs in de woordkeuze voor sterven wordt er onderscheid gemaakt. Israël heeft weken zijn gang kunnen gaan in Libanon, met de impliciete toestemming van de VS, het land ligt in puin, mensen zijn dakloos geworden en op de vlucht geslagen, en nu er een staakt het vuren is getekend, is Hezbollah de overwinnaar?

Teheran was de laatste tijd al volgehangen met Hezbollah posters en anti- Israël propaganda, zowel in het Perzisch als in (verkeerd gespeld) Engels. Hoe bewust de meeste Iraniërs er ook van zijn dat het nieuws wat ze dagelijks te horen krijgen slechts de visie van de overheid is en niet het hele verhaal, zolang het over nucleaire energie gaat en Palestina/Libanon wordt het door velen gezien als de waarheid. Niet dat het Westen geen dubbele standaarden hanteert als het gaat om het gebruik van (vreedzame) nucleaire energie door Iran en dat over het handelen van Israël in Palestina en Libanon veel positiefs valt te zeggen. Maar het leidt wel prettig de aandacht af van binnenlandse problemen. Wat er ook gebeurt, Israël is altijd de eerste en de enige schuldige, de rest verdedigd zich alleen maar. Maar is het opblazen van een schoolbus vol met kinderen werkelijk zelfverdediging? Moet de ene onrechtvaardigheid met de andere onrechtvaardigheid vergolden worden? Ben ik verplicht om of tussen Israël te kiezen of tussen organisaties als Hezbollah en Hamas? Of bestaat er ook nog een andere weg, een weg tussen zwart en wit? Als ik de beweegredenen van Palestijnse zelfmoordenaars/ martelaren/vrijheidstrijders (hangt af van je gezichtspunt) begrijp, keur ik hun daden dan gelijk goed? Als ik begrijp waarom Israëliërs aan de kant van hun regering staan in deze oorlog met Libanon, keur ik dan de oorlog zelf goed? Waarom wordt er aan alle kanten gelogen, geprobeerd het denken van mensen te beïnvloeden, ze tegen elkaar op te zetten, ze te ontmenselijken/ dehumaniseren? Zowel hier als in Nederland. Is de dood van een Israëlisch kind minder erg dan de dood van Palestijns kind of andersom? Heeft het leven van de ene mens meer waarde dan dat van de ander op basis van geloof, afkomst, politieke kleur, gender, etc? We geven mensen die verschillen van onszelf maar al te graag de status van “de ander”, dit maakt het makkelijk om ze niet te zien als mensen en ze geen menselijke waarde en rechten toe te kennen.

Als individu alleen verander ik hier niks aan, het ziet er ook niet naar uit dat Israël in de nabije toekomst op een effectieve manier tot de orde kan worden geroepen of dat de Palestijnen hun eigen staat krijgen. Onrechtvaardige dictaturen hebben altijd bestaan en bestaan nog steeds. Zonder dat ik gelovig ben heb ik alleen wel een heilig geloof in het goede van de mens en de kracht van gewone mensen om onrechtvaardigheid te kunnen bevechten en in zo’n soort gevecht werkelijk te ‘overwinnen’. De val van de muur, het einde van apartheid, opkomst van democratie in landen in Latijns Amerika en Oost Europa, de algemene acceptatie in steeds meer landen van zoiets als onvervreemdbare rechten van de mens geven mij het geloof en vertrouwen dat met inspanning en verzet de mens veel meer kan bereiken dan wat we aanvankelijk voor mogelijk achten. Zonder het geloof echter in dit soort verandering en vooruitgang, komen we nergens.

De oude man in Iran

2006-08-04T15:56:00.000+01:00

Een paar weken geleden kwam mijn vader me vereren met zijn aanwezigheid in Iran (hoe officieel ;). Hoewel pap helaas maar twee weken vrij kon krijgen van zijn werk was het geweldig om met z’n tweeën door Iran te reizen en hier in Teheran vrienden te bezoeken. Het meebrengen van een Hollands pilsje was jammer genoeg niet mogelijk, maar de belegen kaas is inmiddels al weer 2 weken op en de drop smaakt nog steeds goed! Mam ook jij heel erg bedankt voor de cadeautjes die je voor Maryam, Mina en Puneh hebt meegegeven! Omdat een binnenlandse vlucht hier hetzelfde kost als een retourtje Amsterdam met de trein, vlogen we eerst naar Yazd (zuidoosten) om van daaruit verder te reizen richting het noordwesten. In Iran heb je voor binnenlandse vluchten uit 2 type vliegtuigen: een Toepolev of een Fokker 100. Gezien de reputatie van de Toepolev en om toch weer van een stukje Nederland te kunnen genieten gingen we met de Fokker 100.

Foto’s en verhalen van Yazd en Esfehan staan al ergens op deze website omdat ik er zelf al eerder ben geweest dus over deze steden zal ik niet verder uitweiden. Pap moest in het begin wel even wennen aan de hitte dus we deden het zeker tijdens de warmere uren rustig aan, lunchen, een (alcoholvrij- L) biertje en een frisse douche, zodat we er in de namiddag en avond weer achteraan konden. Pap had zich verder niet voorbereid op Iran of wat hij wilde zien hier en had er bewust voor gekozen om mij alles te laten regelen, kan mezelf inmiddels dus ook ‘mister guide’ noemen. Wederom weer de vragen van Iraniërs waar we vandaan, waarvan er eentje zelfs dacht dat we uit Koeweit kwamen ondanks mijn blonde lokken, zal wel aan pap gelegen hebben.

Verder rookten we iedere avond toch wel met z’n tweeën een waterpijpje en heb ik in die twee weken ook mijn waterpijpverslaving op de oude man overgebracht, met als gevolg dat hij er 5 (!) mee terug heeft genomen naar Nederland. Over iedere plek die we samen bezocht hebben kan ik wel een apart verhaal vertellen (en mssn doe ik dat ook nog wel…pin me er niet op vast!) , maar foto’s zeggen meer dan woorden. Voor de film, verwijs ik jullie naar mijn vader!

Koerdistan

2006-07-27T11:42:00.000+01:00

Al een tijdje niks meer geschreven op mn weblog. Mijn programma is af en toe nog al vol met les, stage, huiswerk en: reizen! Ieder weekend probeer ik toch wel ergens heen te gaan, en afgelopen weekend was Iraans Koerdistan aan de beurt. Donderdag werkt ik meestal ’s ochtend maar deze donderdag was het een nationale vrije dag. Dat betekent geen feestdag overigens, in Iran zijn de mensen meestal vrij op de gedenkdag van de dood van een van de imams (ze hebben er 12!) , een van de familieleden van de imams of gedenkdagen van de revolutie. Deze dag was het de zus van een van de imams (de derde geloof ik ;).

Om van deze twee vrije dagen optimaal gebruik te maken, vertrok ik woensdagnacht al met de bus naar Sanandaj, de hoofdstad van de provincie Koerdistan. De Koerden vormen een van de vele etnische groepen in Iran (naast de Fars, Baluchi’s, Turken/Azeri’s, Lors, Qashqai etc.) Wat gelijk opvalt toen ik in Sanandaj wakker werd is dat Koerden hun eigen taal hebben (Koerdisch) en dat ze vrijwel allemaal hun eigen kleding dragen: een enorm wijde broek en bijpassende blouse, traditioneel van geitenwol. De rest van de dag brachten we door in het stadje Marivan, waar we nog meer van deze wijde-broeken –mannen zagen en naar het meer gingen. Aan de andere kant van de bergen lag trouwens Irak, maar het enige wat we daar van merkten waren de lange rijen bij de benzinestations: in Irak is de prijs van benzine ongeveer 5 keer zo hoog als in Iran, waardoor veel Koerden in hun levensonderhoud voorzien door Iraanse benzine over de grens te rijden.

De dag daarop een schitterende taxirit gemaakt door de Howraman vallei, tussen indrukwekkende bergen en kleine, pittoreske dorpjes. Een ieder die na de documentaire van Llink nog steeds naar Iran durft te gaan (ow, wat gevaarlijk hier, wat een barbaren…), Howraman is zeker een van de hoogtepunten!

http://dump.geenstijl.nl/mediabase/2076/c5418384/index.html
www.onzemaninteheran.com

Demonstratie

2006-06-20T16:47:00.000+01:00

De laatste dagen is het behoorlijk spannend geweest op mijn stage. Er zou namelijk een demonstratie voor vrouwenrechten plaats gaan vinden op een centraal plein in Teheran en mijn stage organisatie werd door de autoriteiten ervan verdacht deze demonstratie te organiseren. Hoewel deze demonstratie door een netwerk van vrouwenrechten organisaties werd georganiseerd en niet door ons werd er toch regelmatig gebeld naar diverse collega’s en gedreigd het kantoor te sluiten als de demonstratie door zou gaan. Hoewel de demonstratie eergisteren was is er gelukkig nog niks van die sluiting gekomen maar het geeft goed het politieke klimaat hier in Iran weer. Gisteren hadden we opeens ook een politieman over de vloer die naar een collega vroeg die een dezer dagen in de rechtbank moet verschijnen.

Zelf ben ik niet naar de demonstratie gegaan. Mijn aanwezigheid zou alleen maar als extra provocerend worden ervaren en het enige wat ik ermee zou kunnen bereiken is uitgezet worden of dat de organisatie alsnog met de demonstratie in verband wordt gebracht. De politie heeft nogal bruut opgetreden tegen de mannen en vrouwen demonstranten en gebruikte traangas en knuppels om ze uit elkaar te halen. Naar berichten zijn er ook ongeveer 60 demonstranten gearresteerd. Voor een uitgebreider bericht kijk op de website van Jadi:

jadi.civiblog.org

Foto's Yazd

2006-06-20T16:38:00.000+01:00

Esfehan, nesf-e jahan, Esfehan is de halve wereld

2006-06-20T16:23:00.000+01:00

De laatste bestemming van mijn korte vakantie was Esfehan. Omdat Clement naar Qom moest voor zijn onderzoek (arme jongen, alleen maar mollahs daar) en Mimi al 4 keer in Esefehan geweest was ging ik alleen. Allereerst besloot ik naar het Imam Khomeini plein te gaan zoals het nu heet. Sinds de revolutie zijn alle straatnamen die verwijzen naar de shah en de grote Satan (Amerika) en de bezetter (Israel) veranderd in namen van martelaren van de revolutie. Zo ook het plein van de Shah in Esfehan, wat dus nu officieel het Imam Khomeini plein heet maar in de volksmond ook wel naqsh-e jahan (kaart van de wereld) genoemd wordt, afhankelijk van je politieke overtuiging. Dit is het op één na grootste, maar 100% zeker het mooiste plein ter wereld. Compleet met traditioneel theehuis van waaruit je het gehele plein kunt overzien terwijl je wat kletst met supervriendelijk Esfehani’s onder het genot van een waterpijp. Veel beter wordt het leven niet.

Verder heeft Esfehan nog een enorme bazaar, vol met alles wat je maar enigszins ooit nodig zult hebben en toeristenprullen, een serie moskeeën, allemaal even mooi en oude bruggen over de rivier. De tweede dag besloot ik naar Jolfa te gaan, een Armeense wijk in het zuiden van Esfehan. De kathedraal van Jolfa, Vank, is van binnen geheel beschilderd met prachtige, maar soms ook angstaanjagende schilderingen van bijbelse taferelen en de hel. Het nemen van foto’s was eigenlijk verboden, maar omdat de Armeense conciërge het geweldig vond om met me te praten fluisterde hij me toe om later terug te komen en zoveel foto’s te nemen als ik wilde. Op het terrein van de kerk was ook een klein museum wat naast religieuze attributen ook nog een kleine Rembrandt bezat. De eerste geprinte bijbel was ook nog eens geprint uit Amsterdam wat de relatie met deze gemeenschap en ons kouwe kikkerlandje compleet maakte. Na dit museum keerde ik dus terug naar de kathedraal waar ik de volgende foto’s maakte:

Yazd

2006-06-18T16:48:00.000+01:00

‘Parel van de woestijn’ zoals Yazd in iedere toeristenbrochure wordt genoemd is een toepasselijke naam voor deze stad. De oude stad van Yazd is opgebouwd uit modder, met uitzondering van een paar bijzonder mooie moskeeën uit de 15e eeuw. Ons hotel in Yazd was een avontuur op zich, oud, vervallen en je voelde de veren van je matras maar omdat we ’s ochtends met uitzicht op het Amir Chakhmaq complex (zie foto) wakker werden, waren we dat zo weer vergeten. Overdag hebben we de oude stad verkend en ’s avonds gingen we naar een ‘zur khaneh’ (lett.: krachthuis). Deze traditionele Iraanse sport was van oudsher bedoeld om mannen te trainen voor de oorlog. Dit oefenen voor de oorlog had niet alleen een praktische maar ook een spirituele kant. Er wordt voorgedragen uit de koran en de mannen spannen zich in voor God. Het ‘speelveld’ is dan ook lager dan de rest van de zurkhaneh om de nederigheid van de sporters te benadrukken. Voor degene die interesse hebben: ik heb een paar filmpjes gemaakt die ik jullie thuis kan laten zien.

De dag daarop huurden we een taxi om buiten Yazd de plaatsen Kharanaq, Meybod en Chak Chak te bezoeken. Kharanaq is in dezelfde stijl gebouwd als Yazd, midden in de bergen, maar brokkelt langzaam maar zeker af. In Kharanaq bezochten we ook een gerenoveerde karavanserai, een soort motel voor handelaren vroeger die langs de zijde route reisden. Deze karavanserais liggen ieder zo’n 30 kilometer uit elkaar, een afstand die je per dag met kameel en handelswaar af kunt leggen. In Meybod stonden een aantal mooie oude gebouwen waaronder een ijshuis. Binnen dit gebouw zijn een aantal verdiepingen onder de grond gebouwd waar het zo koud is, dat ijs verzameld in de winter, de rest van het jaar ijs blijft.
Chak Chak is de heiligste plaats voor de Zoroastriers, aanhangers van Zoroaster (Zartosht), een profeet van het geloof dat de Perzen voor de Islam aanhingen. Veel weet ik er helaas niet van af maar een van de basisprincipes is dat je zuiver bent in woorden, daden en gedachten. Op het moment bestaat de Zoroastrische gemeenschap uit zo’n 35,000 die vooral leven in Yazd, Kerman en de grote steden. Omdat velen van hen na de aanval van de Arabieren en later Iran verlieten voor India, bevinden zich nog steeds kolonies van Zoroastriers of Parsis zoals ze in India genoemd worden in Bombay en andere steden. Chak Chak bevindt zich in de bergen, midden in de woestijn (kan niet anders in dit gedeelte van Iran..) en stelt behalve zijn betekenis als belangrijkste heilige plaats van de Zoroastriers niet veel voor. Het verhaal gaat dat een van de Sassanidische prinsessen op de vlucht voor de Arabieren, naar Chak Chak vluchtte en daar in tranen uitbarsten, het geluid van haar vallende tranen: chak…chak… heeft deze plaats zijn naam gegeven.

Kerman

2006-06-14T16:51:00.000+01:00

Na Shiraz en Persepolis besloten we nog verder naar het zuiden te gaan: Kerman. Omdat Kerman dichter bij Pakistan en Sistan en Baluchistan (provincie) ligt leven er meer Baluchi’s (etnische groep) en verschilt het cultureel van andere steden in centraal Iran. In Kerman verdwaalden we in de bazaar en kwamen uiteindelijk via een trap op het dak van een winkel, terecht in een van de weinige werkzame traditionele badhuizen in Iran. Een ontzettend vriendelijke man die daar werkte, liet ons het gehele badhuis zien en 2 uur later, na ons Perzisch op hem geoefend te hebben, verlieten we het badhuis.

De dag erop gingen we naar Mahan, een klein plaatsje buiten Kerman. Onze taxi chauffeur liet ons echter achter bij een villa en tuin midden in de woestijn, 5 kilometer buiten Mahan. Gelukkig kwamen we daar een aardig Baluchi echtpaar tegen die ons maar wat graag met hun auto naar Mahan wilden brengen en met hen hebben we de oude moskee daar bezocht. Omdat het die dag de dag van Khomeini’s dood was, waren alle winkels gesloten en was het volgens hen te moeilijk een taxi te vinden en stonden ze erop ons naar Kerman te brengen. Hoe vaak we ook zeiden dat we net zo goed een taxi konden nemen en dat het voor hun te ver om was, we kwamen er niet onderuit.

Tijdens deze rit vertelden ze over het leven van de soennitische Baluchi’s in de sjiitische Islamitische Republiek Iran en in hoeverre ze achtergesteld worden door de regering. Omdat sommige andere Iraniërs Baluchi’s discrimineren dragen ze buiten hun eigen provincie expres andere kleding om meer met rust gelaten te worden. Baluchi’s leven verspreid over 3 landen (Iran, Afghanistan, Pakistan) en vier provincies (waarvan 2 in Iran). Een eigen staat willen ze niet, maar helaas worden hun rechten in geen van deze landen gerespecteerd. Onderwijs in hun eigen taal bijvoorbeeld is verboden. Hetzelfde geld overigens voor Iraanse Turken, Arabieren en Koerden.

Persepolis

2006-06-14T16:22:00.000+01:00

foto's van Persepolis:

Vakantie  Shiraz!

2006-06-14T15:52:00.000+01:00

Na een lastig tentamen (cijfer was 16,5 uit 20: dus geslaagd!) ging ik met 2 klasgenoten, Mimi uit Zuid-Korea en Clement uit Frankrijk dezelfde middag nog op reis. We hadden besloten vanuit Teheran naar Shiraz te vliegen in het zuiden van Iran, en van daar een aantal bussen en treinen te pakken naar andere steden. Geheel in stijl hadden we de allerlaatste lege plaatsen in het allerlaatste vliegtuig naar Shiraz geboekt, wat bij aankomst op het vliegveld een Toepolov bleek te zijn. Clement kneep hem behoorlijk en heeft de hele vlucht alleen maar ‘ putain de merde’ uit kunnen brengen.

Maar we kwamen na een uur al aan in Shiraz en hadden mooi de avond en de dag daarop om de stad te bekijken. Shiraz is de culturele hoofdstad van Iran en beroemd om zijn dichters (Hafez, Saadi) en in vroegere (betere…) tijden: wijn. Op sommige wijnflessen kom je de naam Shiraz dan ook nog steeds tegen. De dag erop zijn we naar Persepolis of Takht-e Jamshid gegaan, de hoofdstad van het oude Perzische rijk, vergelijkbaar met gebouwen als het Romeinse colloseum, Pompei of Angkor Wat in Cambodja.

Aangezien ieder gesprek in Iran op dezelfde manier begint: ‘Waar kom je vandaan?’, ‘Hoe komt het dat je Perzisch spreekt’, ‘Heb je een beurs om te studeren, hoeveel geld heb je?’, ‘Waarom heb je Perzisch gekozen om te leren’ etc. besloten we na een tijdje om het voor onszelf wat leuker te maken door iedere keer een andere nationaliteit aan te nemen. Zo ben ik in 1 dag Russisch, Pools, Duits, Engels, Australisch en Nederlands geweest. Wanneer je mensen echter vaker tegenkomt, wordt het wat moeilijker om te herinneren uit welk land je de vorige keer ook alweer kwam. Dit werd duidelijk toen we voor de tweede keer in een restaurant kwamen waar de ober tegen Clement zei op te houden te praten over Frankrijk maar over zijn eigen land, Hongarije, moest vertellen.

Een gemiddelde dag in Teheran

2006-05-27T17:00:00.000+01:00

Om jullie enig idee te geven van mijn bezigheden hier in Iran zal ik een gemiddelde dag hier in Teheran beschrijven.

Meestal sta ik op rond een uur of acht, neem een douche en ontbijt met brood, kaas en … filterkoffie! Na een maand alleen maar thee en oploskoffie gedronken te hebben ben ik ontzettend gelukkig met een koffiezetapparaat en “goede koffie”. Waar een mens al niet blij van kan worden! Vervolgens loop ik een klein kwartier naar Vali Asr, een brede straat die van noord tot zuid Teheran loopt en waar ook het centrum voor de Perzische taal Dekhoda aan gevestigd is. Vanaf daar neem ik een of soms twee gedeelde taxi’s afhankelijk van de route van de taxi.

In dit systeem van gedeelde taxi’s, functioneert zo’n taxi eigenlijk als een bus met een vaste route. Met als voordeel dat je overal langs zo’n route in en uit kan stappen en dat je de kosten van een rit deelt met andere passagiers. Deze taxi’s hebben min of meer vaste prijzen (voor buitenlanders wisselt het nog al eens) en zijn een stuk sneller dan de bussen. Hoewel Teheran van meest vervuilde stad van de wereld, nu de op één na vervuilde stad is gezakt (hulde!;) is het nog steeds behoorlijk vervuild en is het verkeer een ramp. Om toch nog iets aan de uitstoot van uitlaatgassen te doen heeft de gemeente bepaalt dat alleen auto’s waarvan de nummerborden beginnen met een even nummer, op even dagen (zondag, dinsdag, donderdag) in bepaalde gebieden van de stad mogen komen. Op oneven dagen, mogen ze weer naar andere stukken van de stad. Of het helpt weet ik niet, maar Teheran is in ieder geval niet meer de meest vervuilde stad ter wereld.

Van half tien tot twaalf heb ik les in het gebouw van Dekhoda, wat meestal bestaat uit het bespreken van huiswerk, uitleg over grammatica en een halve les conversatie over onderwerpen als: cultuurverschillen in eten, trouwen, rouwen, sport, kopen van dingen etc. Daarna neem ik weer een of twee gedeelde taxi’s naar mijn stage adres, het Iranian Civil Society Training and Research Center (ICTRC). Deze organisatie zet zich in voor het versterken van Iraanse niet-gouvernementele organisaties door onderzoek en het verspreiden van kennis. Voor degenen die meer over deze organisatie willen weten, kijk dan op de website www.irancsos.net

Zelf ben ik daar tot nu toe vooral bezig geweest met het bijwerken van Engelse teksten die in een tweemaandelijkse publicatie komen. Omdat dit blad bijna gepubliceerd wordt betekent dat handen vol werk aan het verbeteren van het Engels van artikelen. Een ander klusje was het vertalen van een viertal Nederlandse artikelen voor het langstlopende en bekendste feministische maandblad van Iran, “Zanan” (betekent “Vrouwen”). Nu de druk van de ketel is vanwege deadlines voor publicaties van ICTRC heb ik wat uitdagender en ander soort werk gekregen. Later meer hierover!

Om een uur of zes ga ik meestal naar huis, waar ik het eerste uur chattend en skypend doorbreng. Ik maak wat huiswerk :S en klets wat met mevrouw Maryam en haar dochters Puneh en Mina. In het Perzisch… Hoewel Maryam lerares Engels is, hebben we afgesproken alleen in het Perzisch te praten en dat lukt nog ook!
Meestal eet ik rond een uur of negen en duik soms van tevoren of daarna nog even een park in. Parken zijn hier altijd afgeladen vol en een goede plek om mensen te ontmoeten, waarschijnlijk door het gebrek aan cafés ;) Aan het einde van een drukke dag ga ik meestal rond een uur of 12 slapen. Zzzzzzz….

Darrakeh-Rey-Darrakeh

2006-05-21T16:08:00.000+01:00

Somaye, een collega op mijn stage nodigde me uit om met haar vrienden mee naar Darrakeh te gaan, een van de wandelpaden in de bergen ten noorden van Teheran en een van de favoriete plekken voor Tehranis om de drukte, het verkeer en de vervuiling van Teheran te ontkomen. We gingen op donderdagmiddag, na het werk, en kwamen rond een uur of twee aan bij Darrakeh. Na een uurtje te hebben gelopen gingen we lunchen in een restaurantje naast een klein riviertje, waar we de rest van de dag doorbrachten met een waterpijp en thee. Een ongelooflijke relaxte manier om je vrije middag door te brengen!

Vrijdag had ik met Hans Timmermans, die vroeger Perzisch heeft gestudeerd in Utrecht en nu ook in Nijmegen woont, afgesproken om met hem en Ab naar Shahre Rey te gaan. Shahre Rey (de stad Rey) was vroeger de hoofdstad van het Perzische rijk, totdat de Mongolen het platbranden. Het lag vroeger buiten Teheran, maar is inmiddels opgeslokt door de stad en omsingeld met appartementenblokken . Het voordeel daarvan was echter dat we met de metro konden gaan.

In Rey zelf liepen we eerst naar de tombe van Shah Abdol Azim, de broer van Imam Reza, de achtste Imam. In de sji-itische Islam gelooft men dat niet kalief Abu Bakr Profeet Mohammed moest opvolgen zoals de soennieten menen, maar zijn schoonzoon Ali die uiteindelijk de vierde kalief zou worden. De afstammelingen van Ali zijn volgens de sjiieten de rechtmatige opvolgers van de profeet en worden imams genoemd. Gelukkig waren ze in deze moskee niet erg streng, zodat we ook daadwerkelijk bij de tombe zelf konden komen.

Daarna huurden we een taxi en zijn we langs een aantal oude gebouwen in de stad gereden waarna we naar Bibi-e Shahbanu gingen. In dit heiligdom ligt de dochter van de laatste Sassanieden koning (de Zoroastrische koning die door Mohammed verslagen werd) begraven. Volgens de overlevering is deze prinses getrouwd met Imam Hossein. Maar omdat dit verhaal toch een beetje te mooi is om waar te zijn, zijn er twijfels over het waarheidsgehalte ervan. Waar of niet, het is een perfecte zet geweest om de Iraniërs tot acceptatie van de Islam te brengen door hun koningshuis samen te laten gaan met de familie van Mohammed. Wel interessant om te zien hoe een voormalige Zoroastrische prinses nog steeds vereerd wordt.

In de middag gingen we naar vrienden van Hans die in Darrakeh wonen in een ruim huis met een tuin. Heel wat anders dan de appartementen die ik tot nu toe van binnen gezien heb. Met deze ontzettend vriendelijke mensen hebben we geluncht en tot in de middag gekletst en thee gedronken onder het genot van weer: een waterpijp!

Boekenbeurs Tehran

2006-05-15T16:11:00.000+01:00

Afgelopen vrijdag ben ik met Leila en Jadi naar de boekenbeurs geweest. Een grote happening in Tehran, die tien dagen duurt en waar drommen mensen op af komen. Zeker op vrijdag, wat zoals sommigen van jullie misschien wel weten, de vrije dag is voor moslims. Niet dat Iraniërs nou zulke boekenwormen zijn en in hun vrije tijd niets liever doen dan dan boeken lezen. Over het algemeen lezen ze zelfs amper boeken en zijn ze meer bezig met het hebben van gasten en te gast zijn. In Iran is een boekenbeurs vooral een plaats waar mensen in een ongedwongen sfeer rond kunnen slenteren en met elkaar kunnen praten. En bij gebrek aan concerten (niet Islamitisch..) is de boekenbeurs een van de weinige gebeurtenissen in het jaar die zo’n sfeer biedt. Ik had ook het idee dat er meer geflirt dan naar boeken gekeken, maar de boeken dienden als goed excuus. Zelf heb ik een cd-rom gekocht (op een boekenbeurs, jawel) met daarop de verhalen van de Shahnameh (koningsbrieven) van Ferdowsi, een van de meest bekende en geroemde dichters van Iran. De shahnameh bestaat uit heldenverhalen uit het oude Iran en worden af en toe nog verteld door oude, grijze verhalenvertellers in traditionele restaurants en theehuizen. Deze cd-rom is bedoeld voor kinderen dus is op een goed niveau voor mij! Omdat de verkopers het geweldig vonden dat ik interesse had in hun culturele erfgoed kreeg ik er twee andere kinderboekjes bij cadeau.

Een klasgenoot had ook een geweldig kinderboek gevonden over het dragen van de hejab en de chador en wanneer het verplicht was en wanneer niet. Met allemaal schitterende plaatjes van bebaarde mannen waaronder geschreven stond dat ze geen familie waren en de vrouw des huizes dus binnen ook een soort van chador moest dragen. Voor binnen gebruiken conservatieve vrouwen een soort bloemetjesgordijn om zich mee te bedekken, terwijl buiten de zwarte chador gedragen wordt. Deze heb je trouwens ook in verschillende modellen en motieven, maar omdat je meestal niet echt dichtbij een ‘chadorvrouw’ komt, zie je dat niet zo snel.

Wat ook opviel in de boekenbeurs was het grote aantal Arabieren en Arabische boeken, bijna exclusief over religie. Deze hadden zelfs een eigen gebouw voor zich, waar voornamelijk Korans verkocht werden. Korans ‘made in America’ bovendien, ondanks het handelsembargo. Maar ik vond het wel een mooie symboliek dat uitgerekend in deze tijd, de korans verkocht in Iran, in Amerika gemaakt worden. Ook Hamas en Hezbollah boden daar hun propaganda voor de Palestijnse zaak aan, maar afgezien van een paar mullahs, was het er niet erg druk. Hoewel Hezbollah door Iran wordt gesteund en de Palestijnse zaak hoog op de agenda staat van de regering, doet het de meeste Iraniërs minder dan de media je zouden doen denken. De onderdrukking van de Palestijnen keurt iedereen af (zeker in het openbaar, dat niet doen kan je de kop kosten) maar er zijn ook tal van mensen die het maar niks vinden dat Iran’s geld aan Palestina wordt uitgegeven, terwijl de meeste Iraniërs ook niet bepaald rijk zijn

Verder heb ik nog wat heerlijke westerse propaganda literatuur zoals ‘Newsweek’ en ‘The Economist’ gekocht, om toch vooral op de hoogte te blijven van de andere kant van de medaille.

Lahijan

2006-05-09T21:17:00.000+01:00

Ik was pas een paar dagen bij Jadi en Leila toen ze me uitnodigden voor een tripje naar Shomal (Noorden). We zouden met een paar vrienden naar Lahijan gaan, een klein plaatsje in de bergen vlakbij de Kaspische Zee. Toen we rond 23.00 bij de bus aankwamen, bleken die paar vrienden er een stuk of twintig te zijn! Nadat mijn hand van het groeten gevoelloos was geworden en na het uitwisselen van de eindeloze verplichte stroom beleefdheden, gingen we op weg. De volgende ochtend werd ik wakker in een landschap wat nog het best te omschrijven is als groen, nat, bergachtig en bezaaid met rijstvelden: niet bepaald het eerste wat in je opkomt als je denkt aan Iran..

Tehranis vinden Shomal echt helemaal geweldig om de lage temperatuur, de bergen en vooral: de regen! Gelukkig regende het niet erg toen wij er waren maar toch vind ik het weer maar verdomd Hollands. Maar volgens Iraniërs is dit juist goed weer, en ze konden maar niet begrijpen waarom ik niet wilde dat het ging regenen. Maar eerlijk is eerlijk: ik denk dat ik in de zomer in Tehran ook zal snakken naar regen en wat koeler weer met minstens 40 graden en de meeste vervuiling ter wereld. “Kabab misham!” -->ik word kabab ;) zeggen ze hier.

Na een halve dag rondgelopen te hebben in de bergen langs kleine dorpjes met traditionele huisjes stopten we op een rustig, stil plekje met een geweldig uitzicht op de bergen die boven de mist uitkwamen om te lunchen. Het was een speciale Iraanse lunch, die behalve met het superlekkere Iraanse eten ook met grote hoeveelheden alcohol genuttigd werd. Omdat het drinken van alcohol verboden is in de Islamitische Republiek Iran, dronken we medische alcohol uit de apotheek aangelengd met water. Ronduit smerig! Ook de chauffeurs dronken gretig mee, maar ik was blijkbaar de enige die dat niet zo’n goed idee vond…

In Lahijan hadden we huis gehuurd, waar we met spelletjes, nog meer alcohol en nog veel meer eten de avond doorbrachten. Door de vele politieke discussies leek dit weekend soms meer op een socialistische jongerenkamp dan op een toeristisch tripje, maar het was erg interessant (voor zover ik het kon volgen ;). De dag erop zijn we Lahijan zelf in gegaan, de beroemde duivelsberg bekeken en gegeten. Daarna vertrokken we naar de Kaspische zee die veel jongeren uit Tehran pas rond hun 15e voor het eerst zien. Dit is ook gelijk de grootste attractie ervan want het is net de Noordzee, maar dan met zwart zand en nog smeriger. Het allerbelangrijkste echter is het ontbreken van veel controle. Op het strand konden we met jongens en meiden gezamenlijk spelletjes spelen, wat normaal voor jongeren in Nederland niet zo bijzonder zou zijn, maar in Iran des te meer. Even verder op waren een aantal jongens aan het dansen met luide muziek en ergens anders werden plastic bekertjes onder de tafel doorgegeven…

Na een lange terugrit en een kapotte motor net voor Tehran :S kwamen we rond 2 uur terug van een geslaagd weekend vol nieuwe inzichten.

Jadi & Leila

2006-05-08T21:39:00.000+01:00

Inmiddels ben ik na twee weken te gast te zijn geweest bij Hossein en zijn familie verhuist naar een collega van mijn stage. Te gast zijn in een Iraanse familie, zeker een conservatieve familie zoals die van Hossein is een ervaring op zich. Jamilleh, de vrouw van Hossein droeg altijd een hoofddoek en buiten een chador, wat letterlijk `tent` betekent, en zo ziet het er ook uit. De chador laat het gezicht vrij en dient volgens conservatieve Shi’itische Islam gedragen te worden in aanwezigheid van mannen die geen deel uit maken van de familie. Tegenover mij droeg ze echter alleen een hejab (hoofddoek) binnenshuis, misschien zagen ze mij ook als deel van de familie ;)

Over een week huur ik een kamer in een Iraans gezin, vijf minuten van mijn stage adres, internet, eten en: satelliettelevisie! Heel erg belangrijk om het internationale nieuws en vooral wat objectiever nieuws over Iran te horen te krijgen. De meeste Perzischtalige zenders worden uitgezonden vanuit Los Angeles waar veel Iraniërs wonen die tijdens de revolutie gevlucht zijn. Ook deze zenders zijn erg politiek gekleurd, maar vormen een belangrijk tegenwicht tegen de staatszenders die vooral een verlengstuk van de overheid zijn. Het bezit van een schotel is officieel verboden op straffen van een boete van 5000 euro, het gemiddelde salaris hier is echter zo’n 300 euro. Maar omdat zowat ieder gezin die het kan betalen satelliettelevisie heeft, wordt er eigenlijk nauwelijks gecontroleerd.

Omdat er nu nog iemand anders in die kamer woont logeer ik tijdelijk (10 dagen) bij mijn collega Jadi en zijn vrouw Leila. Een open, progressieve, intelligent en vooral gezellig jong stel, die als het ware het andere uiterste vormen van de familie waar ik de eerste twee weken verbleef. Jadi werkt in de NGO en analyseert de internetcensuur door de staat, Leila werkt als netwerkingenieur in een communicatiebedrijf en is als vrijwilliger actief in een vrouwenrechten organisatie. Ze spreken allebei goed engels, maar gelukkig proberen ze met mij zoveel mogelijk in het Perzisch te praten.

Helaas heb nog huiswerk voor morgen, dus moet ik het hierbij laten!

Eindelijk in Iran

2006-05-06T20:30:00.000+01:00

Eindelijk is het dan zover: ik ben in Iran! Na volgens mij minstens anderhalf jaar voorbereiding, dagdromen en een hoop geregel ben ik inmiddels al weer bijna drie weken hier. Ik zal even moeten graven in mijn geheugen wat ik de afgelopen weken heb meegemaakt maar het begin is ieder geval gemaakt.

Mijn reis begon voor mij op het vliegveld in Dusseldorf waar ik door wijzigingen in de vluchttijden op het kantoor van Mahan Air mijn ticket moest laten aanpassen. Dit kantoor lag naast die van Onur Air, wat niet veel goeds beloofde, maar niets was minder waar. Mahan Air is echt een prima maatschappij om mee te vliegen. De vlucht was gelukkig niet erg lang, zo'n 5 uur, waarvan ik de meeste tijd kletsend met mijn buurman doorbracht, een Iranier die zijn familie in Nederland had opgezocht. Eenmaal aangekomen op het vliegveld bood hij me aan om naar een hotel te brengen, een aanbod wat ik dankbaar aannam aangezien het nieuwe Imam Khomeini International Airport (IKIA) zo'n 40 km van Tehran ligt.

Het hotel wat ik had uitgezocht was helaas zo'n vier keer duurder dan ik had gelezen dus wilde ik proberen om naar een wijk met goedkopere hotels te gaan. Mijn buurman uit het vliegtuig en zijn vriend Hossein die hem ophaalde wilde daar echter niets van weten en stonden erop dat ik naar het huis van Hossein kwam. Na een hoop gedoe heb ik dat uiteindelijk gedaan wat voor een geweldige ervaring heeft gezorgd. Hossein werkt voor een bank in Iran (ieder derde gebouw is hier een bank) en hij en zijn vrouw zijn ontzettend gastvrij en vriendelijk. Ze hebben twee zoons, Ali (11) en Mohammad (5), die me goed bezig hebben gehouden.

Hossein is lid van de Basij, een soort religieuze politie hier die onder andere toezicht houdt op het correct dragen van de hejab (hoofddoek) door vrouwen, en is fan van Jennifer Lopez. In de eerste week ben ik door hen van het ene familielid naar de andere meegesleept en helemaal volgestopt met eten. Volgens Iraniers is een gast een gift van god en ze doen echt alles om het je zoveel mogelijk naar je zin te maken. Ik geloof dat ik ook nog nooit zoveel gegeten heb als in mijn eerste week in Iran. Geen enkel familielid sprak Engels, dus ik werd met mijn gammele boeken-Perzisch meteen in het diepe gegooid. Soms zwaar maar erg leerzaam en ik merk het verschil in spreken al duidelijk.

Over de afgelopen weken en over Iran in het algemeen kan ik nog genoeg schrijven, maar dat bewaar ik voor een andere keer!