Mazar en het onderzoek

Om jullie een idee te geven van Mazar-e Sharif staan hier boven foto's van: Rauz-e Sharif (de 'Blue Mosque' voor expats), de lokale specialiteit: ijs, afghaans transport en een willekeurige straat in Mazar.

Inmiddels ben ik alweer 2 weken in Mazar-e Sharif en het onderzoek loopt al aardig. Voor degenen die zich afvragen wat ik in uitgerekend Afghanistan aan het doen ben een korte samenvatting:

Ik doe hier onderzoek naar ontwapenings, demobilisatie en reintegratie processen van ex-strijders of ex-combattanten of Disarmament, Demobilization and Reintegration (DDR, in het Engels klinkt het allemaal veel mooier ;). Dit onderzoek is voor een Nederlandse ontwikkelingsorganisatie en ik ben aangenomen als onderzoeksassistent voor het onderzoek in het veld, maar ook het literatuuronderzoek in Nederland en uiteindelijk de rapportage achteraf. Het is de bedoeling dat ik interviews houd met een groot aantal actoren die zich bezig houden met DDR en dan vooral inzicht probeer te krijgen in wat voor rol NGO's mogelijk zouden kunnen spelen. Dit zijn onder andere NGO's, internationale organisaties (VN. NAVO), lokale overheiden politie en natuurlijk de ex-strijders zelf en de rest van lokale gemeenschappen. Dat heel kort over het onderzoek. De afgelopen twee weken heb ik dan ook al heel wat deuren platgelopen en interviews gehouden..

Noord Afghanistan is erg stabiel maar als voorzorgsmaatregel loop ik niet over straat en ga niet met openbaar vervoer. Alle verplaatsingen gaan dus per auto. Gelukkig heb ik een ontzettend aardige chauffeur gevonden die Mazar op zijn duimpje kent en ervoor zorgt dat ik overal op tijd en heelhuids aankom. Hoe mensen rijden hier is bijna net zo erg als in Teheran. Er schijnen regels te zijn, maar niemand houdt zich eraan.. Je krijgt zo wel veel minder mee van het land en de bevolking. In Iran kon ik gewoon een stuk gaan lopen in een park of in de stad en ondertussen een praatje maken hier en daar. Hier in Afghanistan is de situatie toch anders. Veel mensen die hier voor NGO's en internationale organisaties werken gaan alleen nog maar op en neer tussen hun guesthouse en het kantoor met soms een veldbezoek. In het zuiden werken al bijna helemaal geen buitenlanders meer omdat het daar voor hen echt gevaarlijk is. Dat gezegd hebbende is de situatie hier in noord Afghanistan behoorlijk veilig en stabiel. Maar: 'Better safe than sorry' is hier een goed uitgangspunt dus voorzichtig zijn kan geen kwaad!

Verder is er in de tuin van het guesthouse een volleybal veld waar we vrijdag avond wedstrijden houden en is er Heineken bier in de bar. Medelijden is dus niet nodig. Vrijdags is er weinig te doen, dus afgelopen vrijdag ben ik naar Balkh geweest, een oude stad hier in de buurt. Maar daarover meer in de volgende post..

Salang pass

Boven staan een aantal foto's van de fantastische reis van Kabul tot Mazar-e Sharif. Deze rit gaat door de Salang Pass, een van de hoogste bergpassen ter wereld op 3.400 meter hoog. Vandaar dus de sneeuw op de foto's. De onderste foto is genomen in Pol- Khomri, waar 'onze jongens' zaten voor Uruzgan. Opvallend in Pol- Khomri was dat er torens met Heineken werden verkocht op straat terwijl het volgens mij zelfs verboden is hier (zal het nakijken!). Zo zie je maar dat Nederland niet het enige land is met een gedoogbeleid. Ben er helaas vergeten foto's van te maken, maar Stefan heeft ze wel dus die komen later. Omdat foto's meer zeggen dan 1.000 woorden (wat een suf cliche) ga ik het hier bij laten.

Afghanistan

Gisteren was ik pecies een week in Afghanistan. Ik heb zoveel indrukken dat het moeite kost om alles op een rij te zetten. De vlucht via Dubai was in ieder geval een ramp.. Meer dan 8 uur hebben Stefan (collega) en ik 's nachts doorgebracht op het vliegveld zonder ook maar iets te slapen. Ik kwam dan ook echt gebroken aan in Kabul. Dezelfde middag dat we aankwamen hadden we een veiligheids briefing met goede informatie over wat wel en niet te doen en welke voorzorgsmaatregelen we moeten nemen om de risico's te reduceren. Ik moet zeggen dat ik me geen moment onveilig heb gevoeld. Afghanen zijn ontzettend aardig, ze groeten je vriendelijk en zeker als je een praatje met ze maakt en ze merken dat je wat Perzisch spreekt dan is het ijs al snel gebroken.

Ik heb al veel leuke, maar vooral ook interessante gesprekken gehad met Afghanen over de politieke situatie en de buitenlandse aanwezigheid. Wat opvalt is dat de meeste Afghanen onderscheid maken tussen de Amerikaanse (en tot zekere hoogte de Britse) militairen en andere NAVO troepen. Over Amerikanen zijn ze uitermate negatief. Ze spelen met Karzai onder een hoedje en zijn hier alleen om hun eigen belangen te behartigen. 'Ze richten alleen hun geweren op ons en schreeuwen maar helpen niet zoals de Duitsers of de Nederlanders' is een veelgehoorde uitspraak in Afghanistan. Het beeld in de Westerse media over Karzai wordt geschetst als een integere leider met draagvlak onder de bevolking wordt hier niet gedeeld. Karzai en zijn ministers zijn corrupt en laten het geld van de internationale gemeenschap verdwijnen in hun eigen zakken. De warlords die met hun onderlinge gevechten na de uittocht van de Sovjet-Unie het land kapot hebben gemaakt, zitten nu in de regering. Dit is wat je hoort op straat en waarvan ik vermoed dat het gevoel breed gedeeld wordt in de Afghaanse bevolking. Later zal ik hier ongetwijfeld meer over schrijven.

Ik ga proberen mijn berichten kort te houden en wat regelmatiger te posten (met foto's) dus dit was het voor nu. Binnenkort meer over de tocht van Kabul naar Mazar-e Sharif en het leven in Mazar.

En de foto's van Masuleh...

Masuleh en Abyaneh

Het einde van mijn verblijf in Iran begint toch wel akelig dichtbij te komen. Nog een week en ik zit weer in Nederland, op mijn kamer in Nijmegen, ga weer naar de universiteit en zie mijn familie en vrienden weer. Nooit eerder heb ik daar zoveel gemengde gevoelens over gehad. Hoewel ik iedereen mis in Nederland, op het moment dat ik daar weer naar toe ga zal ik de wereld die ik hier opgebouwd heb, de goede vrienden die ik hier gemaakt heb, de warme cultuur en vriendelijke mensen, mijn werk hier, achter me moeten laten. Ook Teheran, die drukke, lelijke en ontzettend vervuilde stad, maar waar ik in de loop van de tijd van ben gaan houden om zijn dynamiek, mensen en verborgen juweeltjes die je in zo’n stad niet voor mogelijk houdt, zal ik erg gaan missen.

Genoeg emotionele praat. Om die tijd die ik hier nog heb zo goed mogelijk te benutten heb ik besloten om (hoe ver het ook is) die plaatsen te bezoeken die ik nog niet gezien heb. De afgelopen twee weekenden ben ik daarom naar Abyaneh en Masuleh gegaan, 2 kleine dorpjes met ieder een eigen unieke architectuur en bevolking. Omdat ik alleen ben gegaan heb ik ook veel tijd doorgebracht in plaatselijke theehuizen, kletsend en waterpijp rokend genieten van mooi uitzicht. Abyaneh ligt in centraal Iran, vlakbij Kashan en de huizen zijn er okerkleurig. In het dorpje zelf wonen eigenlijk alleen maar oude mensen, die met hun eigen traditionele kleding in de deuropening van hun huis, de boel zitten te bekijken.

Masuleh ligt in het noorden van Iran tussen beboste bergen en is tegen een steile berg aan gebouwd. Wat zo bijzonder is aan Masuleh, is dat de huizen zo steil tegen de bergen aan gebouwd zijn, dat de daken van de ene rij huizen, de straten vormen van de rij huizen daarboven. Je loopt dus in feite over de daken van huizen. Ondanks het trage internet hier zal ik proberen zo veel mogelijk foto’s erop te zetten zodat jullie een idee krijgen van hoe het eruit ziet.

Gratis bussen

Vandaag was het openbaar vervoer gratis in Iran, niet vanwege een staking van slecht verdienend buspersoneel voor betere werkomstandigheden, maar om de “overwinning” van Hezbollah op Israël te vieren. Ik betwijfel sowieso of je in een oorlog, of gewapend conflict wel kan spreken van een overwinning of overwinnaars, maar in het geval van Libanon vind ik het wel erg wrang. De exacte cijfers weet ik niet, maar met honderden burgerslachtoffers en het land in puin vind ik toch niet dat je kunt spreke van een overwinning. De Israëliërs zijn het land binnengevallen met het excuus van 2 (2!) ontvoerde soldaten, waarvoor er naar Iraanse cijfers 1500 Libanezen ‘martelaar zijn geworden’ en 150 Israëlische soldaten ‘hun einde hebben gevonden’. Je ziet het al, zelfs in de woordkeuze voor sterven wordt er onderscheid gemaakt. Israël heeft weken zijn gang kunnen gaan in Libanon, met de impliciete toestemming van de VS, het land ligt in puin, mensen zijn dakloos geworden en op de vlucht geslagen, en nu er een staakt het vuren is getekend, is Hezbollah de overwinnaar?

Teheran was de laatste tijd al volgehangen met Hezbollah posters en anti- Israël propaganda, zowel in het Perzisch als in (verkeerd gespeld) Engels. Hoe bewust de meeste Iraniërs er ook van zijn dat het nieuws wat ze dagelijks te horen krijgen slechts de visie van de overheid is en niet het hele verhaal, zolang het over nucleaire energie gaat en Palestina/Libanon wordt het door velen gezien als de waarheid. Niet dat het Westen geen dubbele standaarden hanteert als het gaat om het gebruik van (vreedzame) nucleaire energie door Iran en dat over het handelen van Israël in Palestina en Libanon veel positiefs valt te zeggen. Maar het leidt wel prettig de aandacht af van binnenlandse problemen. Wat er ook gebeurt, Israël is altijd de eerste en de enige schuldige, de rest verdedigd zich alleen maar. Maar is het opblazen van een schoolbus vol met kinderen werkelijk zelfverdediging? Moet de ene onrechtvaardigheid met de andere onrechtvaardigheid vergolden worden? Ben ik verplicht om of tussen Israël te kiezen of tussen organisaties als Hezbollah en Hamas? Of bestaat er ook nog een andere weg, een weg tussen zwart en wit? Als ik de beweegredenen van Palestijnse zelfmoordenaars/ martelaren/vrijheidstrijders (hangt af van je gezichtspunt) begrijp, keur ik hun daden dan gelijk goed? Als ik begrijp waarom Israëliërs aan de kant van hun regering staan in deze oorlog met Libanon, keur ik dan de oorlog zelf goed? Waarom wordt er aan alle kanten gelogen, geprobeerd het denken van mensen te beïnvloeden, ze tegen elkaar op te zetten, ze te ontmenselijken/ dehumaniseren? Zowel hier als in Nederland. Is de dood van een Israëlisch kind minder erg dan de dood van Palestijns kind of andersom? Heeft het leven van de ene mens meer waarde dan dat van de ander op basis van geloof, afkomst, politieke kleur, gender, etc? We geven mensen die verschillen van onszelf maar al te graag de status van “de ander”, dit maakt het makkelijk om ze niet te zien als mensen en ze geen menselijke waarde en rechten toe te kennen.

Als individu alleen verander ik hier niks aan, het ziet er ook niet naar uit dat Israël in de nabije toekomst op een effectieve manier tot de orde kan worden geroepen of dat de Palestijnen hun eigen staat krijgen. Onrechtvaardige dictaturen hebben altijd bestaan en bestaan nog steeds. Zonder dat ik gelovig ben heb ik alleen wel een heilig geloof in het goede van de mens en de kracht van gewone mensen om onrechtvaardigheid te kunnen bevechten en in zo’n soort gevecht werkelijk te ‘overwinnen’. De val van de muur, het einde van apartheid, opkomst van democratie in landen in Latijns Amerika en Oost Europa, de algemene acceptatie in steeds meer landen van zoiets als onvervreemdbare rechten van de mens geven mij het geloof en vertrouwen dat met inspanning en verzet de mens veel meer kan bereiken dan wat we aanvankelijk voor mogelijk achten. Zonder het geloof echter in dit soort verandering en vooruitgang, komen we nergens.

De oude man in Iran

Een paar weken geleden kwam mijn vader me vereren met zijn aanwezigheid in Iran (hoe officieel ;). Hoewel pap helaas maar twee weken vrij kon krijgen van zijn werk was het geweldig om met z’n tweeën door Iran te reizen en hier in Teheran vrienden te bezoeken. Het meebrengen van een Hollands pilsje was jammer genoeg niet mogelijk, maar de belegen kaas is inmiddels al weer 2 weken op en de drop smaakt nog steeds goed! Mam ook jij heel erg bedankt voor de cadeautjes die je voor Maryam, Mina en Puneh hebt meegegeven! Omdat een binnenlandse vlucht hier hetzelfde kost als een retourtje Amsterdam met de trein, vlogen we eerst naar Yazd (zuidoosten) om van daaruit verder te reizen richting het noordwesten. In Iran heb je voor binnenlandse vluchten uit 2 type vliegtuigen: een Toepolev of een Fokker 100. Gezien de reputatie van de Toepolev en om toch weer van een stukje Nederland te kunnen genieten gingen we met de Fokker 100.

Foto’s en verhalen van Yazd en Esfehan staan al ergens op deze website omdat ik er zelf al eerder ben geweest dus over deze steden zal ik niet verder uitweiden. Pap moest in het begin wel even wennen aan de hitte dus we deden het zeker tijdens de warmere uren rustig aan, lunchen, een (alcoholvrij- L) biertje en een frisse douche, zodat we er in de namiddag en avond weer achteraan konden. Pap had zich verder niet voorbereid op Iran of wat hij wilde zien hier en had er bewust voor gekozen om mij alles te laten regelen, kan mezelf inmiddels dus ook ‘mister guide’ noemen. Wederom weer de vragen van Iraniërs waar we vandaan, waarvan er eentje zelfs dacht dat we uit Koeweit kwamen ondanks mijn blonde lokken, zal wel aan pap gelegen hebben.

Verder rookten we iedere avond toch wel met z’n tweeën een waterpijpje en heb ik in die twee weken ook mijn waterpijpverslaving op de oude man overgebracht, met als gevolg dat hij er 5 (!) mee terug heeft genomen naar Nederland. Over iedere plek die we samen bezocht hebben kan ik wel een apart verhaal vertellen (en mssn doe ik dat ook nog wel…pin me er niet op vast!) , maar foto’s zeggen meer dan woorden. Voor de film, verwijs ik jullie naar mijn vader!

Koerdistan

Al een tijdje niks meer geschreven op mn weblog. Mijn programma is af en toe nog al vol met les, stage, huiswerk en: reizen! Ieder weekend probeer ik toch wel ergens heen te gaan, en afgelopen weekend was Iraans Koerdistan aan de beurt. Donderdag werkt ik meestal ’s ochtend maar deze donderdag was het een nationale vrije dag. Dat betekent geen feestdag overigens, in Iran zijn de mensen meestal vrij op de gedenkdag van de dood van een van de imams (ze hebben er 12!) , een van de familieleden van de imams of gedenkdagen van de revolutie. Deze dag was het de zus van een van de imams (de derde geloof ik ;).

Om van deze twee vrije dagen optimaal gebruik te maken, vertrok ik woensdagnacht al met de bus naar Sanandaj, de hoofdstad van de provincie Koerdistan. De Koerden vormen een van de vele etnische groepen in Iran (naast de Fars, Baluchi’s, Turken/Azeri’s, Lors, Qashqai etc.) Wat gelijk opvalt toen ik in Sanandaj wakker werd is dat Koerden hun eigen taal hebben (Koerdisch) en dat ze vrijwel allemaal hun eigen kleding dragen: een enorm wijde broek en bijpassende blouse, traditioneel van geitenwol. De rest van de dag brachten we door in het stadje Marivan, waar we nog meer van deze wijde-broeken –mannen zagen en naar het meer gingen. Aan de andere kant van de bergen lag trouwens Irak, maar het enige wat we daar van merkten waren de lange rijen bij de benzinestations: in Irak is de prijs van benzine ongeveer 5 keer zo hoog als in Iran, waardoor veel Koerden in hun levensonderhoud voorzien door Iraanse benzine over de grens te rijden.

De dag daarop een schitterende taxirit gemaakt door de Howraman vallei, tussen indrukwekkende bergen en kleine, pittoreske dorpjes. Een ieder die na de documentaire van Llink nog steeds naar Iran durft te gaan (ow, wat gevaarlijk hier, wat een barbaren…), Howraman is zeker een van de hoogtepunten!

http://dump.geenstijl.nl/mediabase/2076/c5418384/index.html
www.onzemaninteheran.com